YA ŞANSINIZA GÜVENECEKSİNİZ, YA DA ÖNLEM ALACAKSINIZ.
Aşırı-voltaj korumasına verdiğiniz öncelik, risk almaya istekli olup olmamanıza bağlıdır! Belki de “asla benim başıma gelmez” diye düşünüyorsunuz… O zaman, herhangi birşey kaybetmemiş olabilirsiniz ama, çok az şey kazanmış olabilirsiniz! Ancak, bu durumda, aşırı voltaj sizin için her gün endişe kaynağı olur…
Fakat, güvende olmak isterseniz, aşırı-voltaj korumasını stratejinize dahil etmelisiniz! Böyle bir yatırım, size işletme güvenilirliği kazandırır ve felaket gelip çattığında ne kadar değerli olduğunu ortaya koyar…
Felaket gökyüzünden gelir…
Doğada gök gürültüsü şeklinde ortaya çıkan korkunç kuvvetler görsel bir şölendir! Bunlar, potansiyel olarak, insanlar için tehlikeli bir olay olmasının yanı sıra, endüstriyel ve ticari tesis ve ekipmanlar için de daha az tehlikeli değildir!!!
Bir kişi yakın çevresinde bir yıldırım çarpması riskine açık olmakla birlikte, elektrikli ekipmanlar için durum böyle değildir! 2 km uzağa düşen yıldırım elektrikli ekipmanlara hasar verebilir…
Ayrıca; elektriksel teçhizat yıldırımın enerjisinin dolaylı etkilerinden çok daha kolay etkilenir! Yıldırım; iletim yapan herhangi birşeyde ikincil voltajlar üretir ve bu nedenle de elektriksel ekipmanın izolasyonunu tehlikeye sokar…
Avrupa’da bir yılda düşen yıldırım miktarı önemli bir düzeydedir! Tüm dünyada yıldırımlar kayıtlara geçirilmektedir. En son rakamları www.wetteronline.de/eurobli.htm internet adresinden alabilirsiniz…
Felaket içeriden de gelir..
Hem de gökyüzündekinden çok daha fazla! Elektrik, kullanıldığı her yerde açma-kapatma gerektirir… Bir anahtarlama işleminin fiziksel prosesleri de aşırı voltajlara sebep olabilir.
10 kV’lık bir anahtarın kapatılması sırasında oluşan elektrik arkı
Bu aşırı voltajlar hiçbir yerde yıldırımdaki kadar yüksek değildir! Fakat doğrudan hatlar içinde üretildiklerinden sistem içindedir! Ve izolasyon üzerinde baskı oluşturur! Anahtarlama işlemleri düşen yıldırımlar kadar görülmeye değer olmamasına rağmen, daha sık söz konusudur! Buna ilave olarak, elektrostatik deşarjlar veya hatalı anahtarlama işlemleri de gözönüne alınmalıdır…
Koruma bir sağduyu meselesidir…
Güç kaynakları, cihazlar ve kontrol ekipmanları olmasa modern çalışma hayatımız hayal edilemeyecek bir duruma düşer! Etkilenecekler arasında IT ağları ve çok daha fazlası da sayılabilir! Bunlar hayatımızın bir parçası haline gelmiştir ve önemlerini ancak bozulduklarında anlarız! Potansiyel senaryolar, çalışmada kısa bir kesintiden iflasa kadar değişmektedir! İyi bir koruma bunu önleyebilir…
Aşırı-voltaj koruması günümüzün önemli konuları arasında artık yer almaktadır…
Aşırı-voltaj koruması, elektromanyetik uyumluluk açısından önemli bir husustur ve yasalarla uluslararası düzeyde zorunlu kılınmıştır! Yıllar içinde, aşırı-voltaj koruması alanında pek çok teknik gelişme yaşanmıştır. Aşırı-voltaj koruma sistemlerinin kalitesi ve miktarı artmıştır! Bu durum, Alman sigorta sektörü şemsiye organizasyonunun istatistiklerince de ortaya konmuştur!
Yine de, her yıl, Almanya’da, tüm elektronik sektöründe kaydedilen tazminat talebi sayısı yaklaşık 450.000’dir. Bunların üçte birinin aşırı voltajlardan kaynaklandığı tahmin edilmektedir…
Limitleri aşan voltajlar…
Aşırı voltajlar, normal değerleri aşan voltajlardır! Normal değerler, uygun düzenlemelere göre tasarlanan ve test edilen izolasyonu belirler! İzolasyon derecesi, elektriksel ekipmanın tipine göre değişir. Bu nedenle “izolasyon koordinasyonu” tabirini kullanmaktayız…
230 V’la kullanılan bir cihaz (örneğin, bir elektrik motoru), birkaç kilovolt düzeyinde test edilen izolasyona sahiptir! 5 V’la çalışan bir PCB (baskılı devre kartı) üzerindeki bir yonganın, aynı dielektrik mukavemetine sahip olamayacağı aşikardır…
Hasar görmüş komponent
Aşırı-voltaj koruması özel bilgi birikimi gerektirir…
Aşırı-voltaj koruması, izolasyon koordinasyonunu hesaba katmak için gerekli ayrımı yapmalıdır! Yüksek akımlarda meydana gelen yüksek voltajlarla, düşük akımlarda meydana gelen düşük voltajlarla olduğu kadar emniyetli şekilde ilgilenebilmelidir! Bu voltajlar; sistemin diğer kısımlarında tamamen normal olabilir…
Bu nedenle, aşırı-voltaj koruması karmaşık bir konudur! Sadece bir elektriksel komponentten değil, tek devrede bir araya getirilmiş birkaç fonksiyonel elemandan oluşur! Bu, sadece fonksiyonel aşırı-voltaj koruma modüllerinin temininde değil, bunların kullanımı, planlanması ve kurulmasında da özel mühendislik uzmanlığı gerektirmektedir…
Elektromanyetik uyumluluk;
EMC – elektromanyetik uyumluluk – elektriksel + elektronik sistemler ve cihazlar arasında, karşılıklı enterferans olmaksızın sorunsuz etkileşim anlamına gelir! Bu açıdan, herhangi bir elektriksel eleman aynı anda hem verici (enterferans kaynağı), hem de alıcı (potansiyel etkilenebilir cihaz) görevi görebilir…
EMC yasaları ve yönergeleri;
Karşılıklı olarak enterferanssız işletimin kontrolünü hedefleyen çok sayıda standart ve yasal gereksinim mevcuttur! Avrupa Pazarı; 1989’da kurulduğunda, elektromanyetik uyumluluğu kapsayan bir EEC yönergesi kabul edildi ve ardından da üye ülkelerin hükümetleri onayladı… Almanya’da bu husus 9 Kasım 1992 tarihinde onaylanan Elektromanyetik Uyumluluk Yasası kapsamına alındı. 1992 Yasasının, 1979 Radyo Enterferans Yasasının ve 1949 Yüksek Frekanslı Ekipman Yasasının tümünün yürürlükte olduğu bir geçiş dönemi oldu. Ancak; 1 Ocak 1996 tarihinden itibaren sadece 1992 Yasası yürürlükte kaldı. Yasadaki ikinci düzeltme 25 Eylül 1998’de yürürlüğe girdi. Elektromanyetik etkilerin sebebi yıldırım düşmesi gibi doğal proseslere ve akımların ve voltajların durumundaki yüksek hızlı değişiklikler gibi teknik proseslere sebep olabilir…
EMC gözlemlerinde kullanılan model; vericiyi enterferans emisyonu kaynağı, alıcıyı da enterferans boşalması olarak tanımlar! Enterferansın iletimi, hat esaslı ve/veya saha esaslı (H-sahası/E-sahası) kuplaj mekanizmaları üzerinden gerçekleştirir…
Bir cihaz veya bir sistem enterferans kaynağı olarak kabul edildiğinde, EMC standartlarındaki emisyon eşiklerini aşamayabilir…
Aynı sistem bir potansiyel etkilenebilir cihaz olarak kabul edildiğinde, standartlarda belirtilen enterferansa dayanabilmelidir…
Bununla birlikte, bir kompleks tesis veya bir oda içindeki çeşitli elektriksel sistemlerin düzeni ile birlikte pek çok güç kaynağı hattı ve yanı sıra kumandalar ile bara sistemlerinin girişleri ve çıkışları çeşitli potansiyel etkilere yol açabilir… Aşırı voltajların sebepleri, çeşitli kuplaj yolları vasıtasıyla gerçekleşen yıldırım, anahtarlama işlemleri, vs. olabilir! Bu, aşağıdaki etkilere neden olabilir…
Bu listedeki son iki madde, üretim tesislerinin durmasına ve yüksek maliyetlere yol açabilir…
EMC kurallarına göre çalışan bir sistem veya tesise sahip olmak için aşağıdaki hususlar dikkate alınmalıdır;
Aşırı-Voltaj Koruması (OVP) tesisatı…
Uygun komponentleri kullanarak EMC kurallarına göre bir elektriksel veya elektronik sistem oluşturmak, enterferanssız işletimi garanti etmek için genelde yeterli değildir! Bir tesiste sadece uygun noktalarda aşırı-voltaj koruma sistemleri kullanarak, akuple edilen aşırı voltajların sebep olduğu arızalar olmadan işletim sağlamak mümkündür! Aşırı-voltaj koruma sistemlerinin kullanımıyla ilgili prosedür, enterferans kaynağı ile potansiyel etkilenebilir cihaz arasındaki etki modeliyle de ilişkilidir… Ve; bir paratoner sektörleme kavramıyla ve izolasyon koordinasyonuyla bağlantılı kapsamlı bir koruma sistemine entegre edilmelidir…
Aşırı voltajlar nelerdir?
Aşırı voltajlar izolasyona zarar veren veya hattâ tamamen yok eden ve dolayısıyla her tür elektriksel ve elektronik komponentin çalışmasını bozan veya tamamen durduran, son derece yüksek voltajlardır…
Her elektriksel komponent, elektrik voltajını topraktan veya diğer voltaj taşıyan parçalardan izale etmek için izolasyona sahiptir! Dielektrik mukavemeti; IEC/VDE standartlarında nominal voltaja ve elektriksel komponent tipine bağlı olarak belirtilir. Öngörülen voltajlar belirli bir süre için uygulanmak suretiyle test edilir…
İşletim sırasında test voltajı aşılırsa, izolasyonun emniyet etkisi artık garanti edilmez! Komponent hasar görebilir veya tamamen imha olabilir! Aşırı voltajlar, test voltajından daha yüksek olan, bu nedenle de ilgili elektriksel komponent veya sistem üzerinde zararlı etkisi bulunabilecek voltaj pulslarıdır! Bu demektir ki, yüksek nominal voltaja sahip komponentlerin aşırı bir voltajı kaldırabilme olasılığı vardır, fakat; diğer taraftan, aynı aşırı voltaj daha düşük nominal voltajlı komponentler için son derece tehlikeli olabilir! Bir elektrik motorunda izin verilen aşırı bir voltaj, elektronik bir devre için felaket anlamına gelebilir…
50/60 Hz şebeke frekansında kalıcı yüksek voltajlar da meydana gelebilir! Bu voltajlar; hatalı anahtarlama işlemlerinin bir sonucu olarak akuple edilebilir. Ortaya çıkan sürekli enterferanslı voltajlar da aşırı-voltaj koruması konusunda bir başka durumdur…
Meydana geliş tabiatından dolayı yüksek frekanslı nitelikte olan tekli aşırı-voltaj pulsları, 50 Hz’deki bir voltaj durumundakinden yaklaşık 10.000 kat daha hızlı bir akım yükselmesi ortaya koyarlar! Akım yükselmesi süresi 50/60 Hz aralığında, 5 ms olursa, aşırı bir voltaj için 1 µs civarındadır…
Aşırı voltajlar “geçici” voltajlar olarak tanımlanır! Yani, kısa ömürlü, geçici salınımlardır! Şekil ve frekansları devrenin empedansına bağlıdır.
Aşırı voltajlar nasıl oluşur?
Aşırı voltajların sebepleri esas olarak şunlardır:
Yıldırım;
Yıldırımlar; son derece yüksek akımlar yaratır! Bu nedenle, büyük bir voltaj düşmesine ve böylece de, iyi topraklanmış binalarda veya sistemlerde bile düşük topraklama dirençlerine rağmen potansiyelde büyük bir artışa sebep olurlar! Bu da elektriksel veya elektronik sistemlerin devrelerinde kondüktif, endüktif ve kapasitif prosesler vasıtasıyla akuple edilebilir…
Kondüktif kuplaj;
Aşırı voltajlar, ortak topraklama empedansları vasıtasıyla doğrudan devreler içine aktarılır. Aşırı voltajın büyüklüğü yıldırımın amperajına ve topraklama koşullarına bağlıdır! Frekans ve dalga davranışı esas olarak endüktansla ve akım artış hızıyla belirlenir. Uzak mesafeli yıldırımlar bile, kondüktif kuplaj yoluyla elektriksel sistemlerin farklı parçalarını etkileyen gezer dalgalar formunda aşırı voltajlara yol açabilir…
Endüktif kuplaj;
Yüksek amperajlı bir yıldırım güçlü bir manyetik saha yaratır! Buradan başlayarak, aşırı voltajlar endüksiyon etkisiyle (örneğin, doğrudan topraklı iletken, güç kaynağı devreleri, veri hatları, vs.) yakın devrelere ulaşır! Transformatör ilkesine göre, primer ve sekonder sargıların her biri tekli sargıdan oluştuğunda bile (yani, endüktans düşük), yüksek frekanslı akımdan (di/dt) dolayı, endüktif voltaj kuplajı önemlidir…
Kapasitif kuplaj;
Bir kapasitif aşırı-voltaj kuplajı da mümkündür! Yıldırımdaki yüksek voltaj, yüksek güçlü bir saha oluşturur! Elektronların nakli, düşük potansiyelli devrelerde bir kapasitif düşüşe sebep olabilir ve ilgili potansiyeli bir aşırı voltaj seviyesine çıkarabilir.
Radyasyon kuplajı;
Yıldırım sırasında da ortaya çıkan elektromanyetik dalga sahaları (E/H sahası) (uzak saha koşulu, birbirine dik E/H saha vektörleri), doğrudan yıldırım çarpması olmadığında bile aşırı-voltaj kuplajı beklenecek şekilde iletken yapılarını etkiler! Güçlü vericilerden kaynaklanan kalıcı dalga sahaları da hatlarda ve devrelerde enterferans voltajları kuplajına sebep olabilir…
Anahtarlama işlemleri – geçici;
Bunlar, daha çok, yıldırımdan ziyade, enterferansa sebep olan anahtarlama işlemleridir! Özellikle şebekedeki yüksek amperajdan kaynaklanan kesintiler, önemli düzeyde aşırı voltajlara yol açabilir… Anahtarlama işlemleri aşırı voltajlar üretir, çünkü yapılarından dolayı, akımı açıp / kapatan anahtarlama kontakları bir alternatif akımın sıfır akımıyla senkronize çalışmaz! Yani, olayların çoğunda yüksek bir değerden sıfıra çok hızlı bir akım değişimi olur (di/dt). İlgili devredeki empedanslardan dolayı, bu, yüksek frekans salınımlı ve yüksek voltaj pikli geçici aşırı voltajlara yol açar! Bunlar kondüktif, endüktif veya kapasitif yollarla elektriksel komponentlere ulaşabilir ve onları tehlikeye sokabilir ya da hasar verebilir. Durum, şebekedeki kısa devrelerde de benzerdir, çünkü bunlar hızlı bir anahtarlama işlemini de temsil eder…
Elektrostatik deşarjlar – ESD;
Sürtünme yüklerinin sebep olduğu elektrostatik deşarjlar (ESD) iyi bilinmektedir! Bunu, örneğin arabamızdan çıkarken veya halı üzerinde yürürken yaşıyoruz! Bu yükler on binlerce volta kadar çıkabilir! Bunlar deşarj olarak daha düşük bir potansiyele gerilediğinde ESD’den bahsederiz. Bu tip bir yük, örneğin, elektronik komponentleri vurursa, bu komponentler tamamen imha olur…
Hatalı anahtarlama işlemleri;
50/60 Hz şebekelerde tekrar / tekrar hatalı anahtarlama işlemleriyle karşılaşırız! Bunun sebebi, arızalı güç kaynağı ünitesi kontrolörü veya bir panodaki yanlış devredir! Sonuç olarak; ortaya çıkabilecek nispeten yüksek voltajlar da tehlikeli aşırı voltajları temsil eder! Bunlara karşı koruma hayati önem taşır.
Enterferans voltajlarının tanımı;
Akım taşıyan iletkenler arasında veya bir akım taşıyan iletken ile nötr iletken arasında meydana gelen aşırı voltajlar enlemesine voltajlar veya simetrik enterferans olarak adlandırılır.
Bir akım taşıyan iletken ile koruyucu topraklama iletkeni arasında meydana gelen aşırı voltajlar boylamasına voltajlar veya asimetrik enterferans olarak adlandırılır…
Enterferans voltajı formları;
Temelde, akuple edilen geçici aşırı voltajlar bir enlemesine veya boylamasına voltaj olarak ölçülen normal veya ortak mod enterferansıdır. Enterferans voltajları, ilgili sistemlere bağlı olarak simetrik, simetrik olmayan veya asimetrik voltajlar olarak meydana gelir…
Normal mod enterferansı (simetrik enterferans);
Besleme ve geri dönüş iletkeni arasındaki bir voltaj, diferansiyel mod voltajı/akımı. Esas olarak, mevcut hatlarda düşük enterferans frekanslarında meydana gelir. IS enterferans akımı, doğrudan potansiyel etkilenebilir cihazda bir UQ enterferans voltajına sebep olur (giriş terminalleri arasında). Yük ile enterferans kaynağının seri bağlanması (örneğin, endüktif (manyetik saha) veya kondüktif (ortak empedans) kuplaj durumunda).
Simetrik devrelerde (topraklanmamış veya teorik potansiyel topraklı), normal mod enterferansı simetrik voltajlar olarak meydana gelir…
Asimetrik devrelerde (topraklı taraf), normal mod enterferansı simetrik olmayan voltajlar olarak meydana gelir…
Enlemesine voltaj UQ (normal mod voltajı);
İki aktif iletken arasındaki akuple geçici enterferans voltajı; topraklama potansiyeli olan simetrik olmayan devreler durumunda, enlemesine voltaj boylamasına voltaja eşittir. İlgili tellerden oluşan grupların birlikte bükülmesiyle ve kablo kılıfı vasıtasıyla bir veya daha fazla blendaj katları temin edilmesiyle sınırlandırılır. Bu, enlemesine voltajların endüksiyonunu düşürür…
Ortak mod enterferansı (simetrik olmayan enterferans);
İletken ile referans potansiyeli (toprak), ortak mod voltajı/akımı arasındaki voltaj; sebebi, esas olarak kapasitif kuplajdır (elektriksel saha).
Bu nedenle, önemli ortak mod enterferans akımları sadece daha yüksek enterferans frekanslarında akar… Potansiyel etkilenebilir cihazdaki enterferans voltajının sebebi, besleme ve geri dönüş iletkenlerindeki farklı voltaj düşmeleridir (her durumda, giriş terminali ile referans topraklaması arasında). Sinyal teli ile referans iletkeni arasındaki enterferans kaynağı (örneğin, bir kapasitif kuplajdan veya ayrı topraklar arasında referans potansiyelindeki bir artıştan dolayı).
Simetrik devrelerde, ortak mod enterferansı, devrenin dc ofseti ile referans topraklaması arasında asimetrik voltajlar olarak meydana gelir! Besleme ve geri dönüş iletkenleri, referans topraklamasına göre aynı ofsete sahiptir…
Simetrik olmayan devrelerde, ortak mod enterferansı, münferit iletkenler ile referans topraklaması arasında simetrik olmayan voltajlar olarak meydana gelir…
Boylamasına voltaj UL (ortak mod voltajı);
Bir aktif iletken ile topraklama potansiyeli arasındaki akuple geçici enterferans voltajı; bir kural olarak, boylamasına voltaj enlemesine göre voltajdan daha yüksektir (kablo blendajı ve büküm nedeniyle enlemesine voltaj daha düşüktür).
Yıldırım akımlarının kablo blendajı üzerinde yarattığı boylamasına voltajlar için, özellikle dışarıdan bir binaya uzun hatlar girmesi durumunda oldukça yüksek değerler kabul edilebilir…
Simetrik, simetrik olmayan ve asimetrik enterferans voltajları;
Simetrik enterferans voltajı bir devrenin besleme ve geri dönüş iletkenleri arasında ölçülür…
Usim. = Usim.olm.1 – Usim.olm.2
Simetrik olmayan enterferans voltajı bir devrenin bir iletkeni ile referans potansiyeli (toprak) arasında ölçülür…
Usim.olm.1 = Usim + Usim.olm.2
Usim.olm.2 = Usim.olm.1 – Usim
Asimetrik enterferans voltajı, bir devrenin dc ofseti ile referans potansiyeli (toprak) arasında ölçülür…
Usim. = (Usim.olm.1 + Usim.olm.2) / 2
İdeal ve ideal olmayan devrelerde etkiler;
Simetrik devrede normal mod enterferansı;
Simetrik olmayan devrede normal mod enterferansı;
Voltaj kaynağı ile tüketici arasındaki seri bağlantı; referans potansiyeline (örneğin, koaksiyal kablo) bağlantılı olarak tasarlanan devre. Enterferans voltajı, bir hattın teli ile referans potansiyeli arasında simetrik olmayan voltaj olarak meydana gelir…
Simetrik devrede ortak mod enterferansı;
İdeal (tamamen simetrik) devrelerde herhangi bir enterferans voltajına sebep olmaz.
Simetrik olmayan devrede ortak mod enterferansı;
İdeal (tamamen simetrik) devrelerde herhangi bir enterferans voltajına sebep olmaz.
Daha yüksek frekanslarda ortak mod enterferansı;
Frekans arttıkça, empedans daha fazla değişir ve daha güçlü bir etkiye sahip olur! Ortak mod voltajı; ortak mod akımlarını, parazit kapasitansı vasıtasıyla besleme ve geri dönüş iletkenlerinin farklı empedanslarından toprağa geçirir ve oradan da enterferans kaynağına geri döndürür.
Varılan sonuçlar;
İdeal devrelerde empedanslar ve parazit kapasitansları eşittir! Bu demektir ki, besleme ve geri dönüş iletkenlerinde akuple aşırı voltajlarla meydana gelen akımlar da eşittir ve herhangi bir enterferans voltajına sebep olmaz…
Ancak, pratikte, besleme ve geri dönüş iletkenlerindeki empedanslar ve parazit kapasitansları farklıdır! Bu, besleme ve geri dönüş iletkenlerinde toprağa göre farklı voltajlara sebep olan, eşit olmayan akımlara yol açar…
Bu yüzden, eşit olmayan empedanslar, besleme ve geri dönüş iletkenlerinin toprağa göre voltajlarındaki farklılıktan dolayı, ortak mod voltajının, büyük ölçüde, normal bir mod voltajı haline gelmesine sebep olur…
Önlemek, onarmaktan daha kolaydır!…
Bu, elektriksel ve elektronik komponentlerin ve sistemlerin “sağlığı” için de geçerlidir.
Ekonomik hususları dikkate almak, aşırı-voltaj korumasına da yatırım yapmak anlamına gelir! Bu yatırım, meydana gelebilecek hasarın maliyetinin sadece bir parçasıdır! Bir kontrol sisteminin arızalanmasından veya endüstriyel veri transmisyonunun çökmesinden dolayı bir üretim tesisini kapatmak pahalı deneyimler olabilir! Pahalı olan sadece kesintiler ve onarımlar değildir, çalışılamayan süreler de hesaba katılmalıdır…
Aşırı voltajların sebep olduğu riskler önemlidir ve bu, sadece sigortacıların tazminat istatistikleriyle gösterilemez…
Genel olarak, aşırı voltajlar tüm elektriksel ekipman için bir tehdittir! Dış mekandaki bir yüksek voltaj anahtarlama istasyonundan en küçük elektronik komponente kadar…
Alçak voltaj aralığında, voltaj beslemeleri, cihazlar ve kontrol teknolojisi, telekomünikasyon ve veri iletimleri özellikle risk altındadır! Bu uygulamalar için ideal bir aşırı-voltaj koruması mevcuttur!
Aşırı-voltaj koruması konusu gittikçe önem kazanmaktadır! Bir taraftan, elektriksel ve elektronik komponentler gittikçe küçülmekte, diğer taraftan endüstrideki ve hattâ tüketici elektroniğindeki otomasyon artmaktadır…
Bu demektir ki, izolasyondaki emniyet marjları azalmakta ve toleranslar düşmektedir! Bu nedenle; sadece birkaç voltla çalışan elektronik devreler, birkaç yüz voltluk aşırı voltajlarla tehlike altında kalmaktadır…
Yasa koyucular; aşırı-voltaj korumasının önemini kavramış durumdadır! Almanya’da, “Cihazların Elektromanyetik Uyumluluğu Yasası”, elektriksel ve elektronik cihazların EMC kavramına göre tasarlanmasını belirtmektedir…
Aşırı-voltaj koruması EMC önlemlerinin bir yönüdür. Bu korumayı sağlamak için gerekli önlemler çeşitli IEC/VDE spesifikasyonlarında ve standartlarında yer almaktadır…